Il tesaur furlan di Toronto: Un milion di tessaris. I lavôrs tal Royal Ontario Museum a daran ancjemò plui valôr al mosaic fat cent agns indaûr dai nestris artesans. ▪️ Se un furlan in visite a Toronto al cirìs un motîf di svant ator pe citât, cence dubi indi cjatarès un tal museu plui visitât dal Canadà, ven a stâi il Royal Ontario Museum (Rom). Al è li che, intune taronde di chest museu reâl, al cjatarà une opare mestre che e bilisie il sofit. Plui di un milion di tessaris di veri colorât, taiadis e metudis in posizion cun mistîr tal 1933, a formin une cupule spetacolâr che e rapresente sedis simbui di culturis di dut il mont, tant che il leon di S. Marc, un grifon eraldic, un falcuç egjizian e un elefant indian. Tal mieç de opare a dominin par inglês lis peraulis biblichis: «Par che ducj a ricognossin la sô vore» (Jop 37,7). I ricercjadôrs Olga Zorzi Pugliese e Angelo Principe a àn palesât tai Agns ’90 che i artesans di cheste opare a jerin emigrâts furlans. Chescj lavoradôrs, esperts tai setôrs dal marmul, dal mosaic e dal teraç, a jerin impleâts de aziende Connolly Marble, Mosaic and Tile Company. Il cjâf mosaicist de opare al jere Ciro Mora di Secuals. Chei altris artesans a jerin Antonio Dell’Angela di Pocec di Bertiûl, Marino Colonello di S. Zuan di Cjasarse e i fradis De Carli di Darbe.
Il Rom al à celebrât chest patrimoni furlan tal 2024 cuntune presentazion pal Mês dal Patrimoni Talian. Fate in colaborazion cul Consolât Gjenerâl di Italie e cul Istitût Talian di Culture di Toronto, dutun cul supuart di ents come la Famee Furlane di Toronto, Olga Zorzi Pugliese e à contât de storie di chescj artesans furlans. Dopo de presentazion i organizadôrs a àn ufiert un rinfresc sot dal mosaic musîf, une buine ocasion par visâsi dai nestris vons. Il progjet OpenRom, che al sarà puartât insom tal 2027, al trasformarà il plan principâl dal museu. Cun dut achel il mosaic al restarà un tesaur protet, simbul dal patrimoni furlan in Canadà. — Roberto Polesello, «Il tesaur furlan di Toronto», La Vôs dai Furlans, 10 di Otubar dal 2025, p.6.

